Każdy z nas kocha swoje psy, a ich zdrowie i komfort są dla nas priorytetem, dlatego widząc niepokojące zmiany na ich skórze, jak łuszczenie czy specyficzny zapach, naturalnie martwimy się o ich dobre samopoczucie. W tym artykule przeprowadzimy Was przez meandry łojotokowego zapalenia skóry u psów, wyjaśniając jego przyczyny, objawy i przede wszystkim – jak skutecznie sobie z nim radzić, bazując na moim doświadczeniu i sprawdzonych metodach, by Wasz psi przyjaciel znów czuł się w swojej skórze jak najlepiej.
Łojotokowe zapalenie skóry u psa
Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) u psów stanowi utrwalone schorzenie związane z procesem rogowacenia naskórka. Symptomy obejmują łuszczenie się skóry, która może być nadmiernie sucha lub tłusta, a towarzyszy temu specyficzny zapach, uporczywe swędzenie oraz utrata owłosienia. W większości przypadków problem ten jest wtórny do innych dolegliwości, takich jak reakcje alergiczne, zakażenia lub schorzenia endokrynologiczne. Terapia skupia się na stosowaniu odpowiednich preparatów myjących, pielęgnacji skóry oraz eliminacji pierwotnej przyczyny schorzenia.
Objawy łojotokowego zapalenia skóry u psa:
- Łuski i strupy: Występuje obfity łupież, który może przybierać postać suchych, srebrzystych łusek lub tłustych, przywierających do skóry skupisk.
- Nieprzyjemny zapach: Sierść może wydzielać charakterystyczną woń przypominającą zjełczały tłuszcz.
- Zmiany skórne: Skóra może być zaczerwieniona, pogrubiona (hiperkeratoza) i wykazywać przebarwienia.
- Stan sierści: Włosy stają się łamliwe, matowe, tłuste, sklejone, a w niektórych miejscach może dochodzić do utraty owłosienia (łysienia).
- Świąd: Pies odczuwa silne swędzenie, co objawia się nadmiernym drapaniem się lub gryzieniem skóry, co z kolei może prowadzić do rozwoju wtórnych infekcji bakteryjnych lub grzybiczych.
Przyczyny:
- Łojotok wtórny (częstość występowania wysoka): Jest to konsekwencja innych istniejących schorzeń, do których należą między innymi alergie (np. atopowe zapalenie skóry), inwazje pasożytnicze (np. nużyca, infestacja pchłami), zakażenia grzybicze, bakteryjne, jak również zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy, choroba Cushinga) lub nieodpowiednia dieta.
- Łojotok pierwotny (rzadki): Choroba o podłożu genetycznym, związana z nieprawidłowościami w keratynizacji naskórka. Jest częściej diagnozowana u określonych ras, takich jak Cocker Spaniel, West Highland White Terrier czy Akita.
Leczenie i postępowanie:
- Szamponoterapia: Stanowi podstawę terapii. Stosuje się specjalistyczne szampony zawierające składniki takie jak siarka, kwas salicylowy, nadtlenek benzoilu, lub chlorheksydyna (w przypadku towarzyszących infekcji).
- Diagnostyka: Kluczowe jest skonsultowanie się z lekarzem weterynarii w celu dokładnego określenia pierwotnej przyczyny problemu. Wymaga to wykonania badań takich jak zeskrobiny skórne, cytologia czy analizy krwi.
- Pielęgnacja: Należy dbać o regularne szczotkowanie sierści oraz zapewnić psu dietę wzbogaconą w kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6.
- Farmakoterapia: W przypadkach silnego stanu zapalnego mogą być stosowane glikokortykosteroidy, a przy występowaniu infekcji bakteryjnych – antybiotyki.
Ważna uwaga: Łojotokowe zapalenie skóry często ma charakter przewlekły, co wymaga długoterminowej współpracy z lekarzem weterynarii.
Łojotokowe Zapalenie Skóry u Psa: Pierwsze Kroki i Rozpoznanie
Jak rozpoznać łojotok u swojego psa?
Łojotokowe zapalenie skóry u psa to problem, który może objawiać się na dwa główne sposoby, często mylone z innymi schorzeniami lub po prostu bagatelizowane. Pierwsza forma to łojotok suchy, czyli seborrhoea sicca. Wtedy na skórze psa zauważymy przede wszystkim łupież i nadmierne łuszczenie, które przypomina ludzki problem z przetłuszczającą się skórą głowy, ale u naszych czworonożnych przyjaciół może dotyczyć całego ciała. Druga, równie uciążliwa, to łojotok tłusty, seborrhoea oleosa. Tutaj mamy do czynienia z nadprodukcją tłustej wydzieliny, która sprawia, że sierść psa staje się tłusta, może być posklejana, a do tego dochodzi charakterystyczny, nieprzyjemny zapach. Zrozumienie tych dwóch podstawowych form jest kluczowe, aby móc szybko zareagować.
Czy problem łojotoku jest groźny dla mojego psa?
Sam łojotok, zwłaszcza w formie łagodniejszej, nie musi być bezpośrednio groźny dla życia psa, ale zdecydowanie obniża jego komfort życia i może być sygnałem innych, poważniejszych problemów. Nieleczony może prowadzić do wtórnych infekcji bakteryjnych lub grzybiczych, które są już znacznie bardziej bolesne i trudniejsze do wyleczenia. Dodatkowo, nieprzyjemny zapach i widoczne zmiany skórne mogą wpływać na interakcje psa z otoczeniem i jego własne samopoczucie. Dlatego ważne jest, aby podejść do tematu poważnie i podjąć odpowiednie kroki diagnostyczne i terapeutyczne.
Dwie Twarze Łojotoku: Suchy i Tłusty
Seborrhoea sicca: Gdy sierść staje się łupieżem
Seborrhoea sicca to ta mniej „lepka”, ale równie uciążliwa forma łojotoku. Zamiast tłustej mazi, widzimy przede wszystkim białe lub szarawe płatki łupieżu, które mogą być zarówno suche, jak i lekko tłustawe. Skóra psa staje się przesuszona, swędząca, a sierść może stracić swój blask i miękkość. Często towarzyszy temu zaczerwienienie skóry i podrażnienie. Zwierzę może się drapać, co z kolei może prowadzić do zadrapań i wtórnych infekcji. To sygnał, że naturalna bariera ochronna skóry jest zaburzona.
Seborrhoea oleosa: Nadmiar tłuszczu i nieprzyjemny zapach
Seborrhoea oleosa to z kolei ta bardziej „widoczna” i często bardziej cuchnąca forma. Nadmiar łoju sprawia, że sierść psa staje się tłusta, może wyglądać na brudną nawet tuż po kąpieli, a skóra pod nią może być zaczerwieniona i podrażniona. Charakterystyczny, nieprzyjemny zapach, często opisywany jako „zjełczały tłuszcz”, jest wynikiem utleniania nadmiaru łoju. Co więcej, taka wilgotna i tłusta powierzchnia skóry to idealne środowisko dla rozwoju drobnoustrojów, w tym drożdżaków z rodzaju Malassezia, które potęgują problem i jego objawy.
Przyczyny Łojotoku: Od Genów po Alergie
Łojotok pierwotny: Dziedziczna skłonność u niektórych ras
Warto wiedzieć, że łojotok nie zawsze jest czymś, co „złapaliśmy” z zewnątrz. Istnieje coś takiego jak łojotok pierwotny, czyli genetycznie uwarunkowany. Niestety, niektóre rasy psów mają większą predyspozycję do tego schorzenia. Do psów szczególnie narażonych należą na przykład Basset Houndy, West Highland White Terriery czy Cocker Spaniele. U tych ras objawy kliniczne często pojawiają się już u młodych psów, zazwyczaj zanim ukończą drugi rok życia. W takich przypadkach leczenie jest często długoterminowe i skupia się na łagodzeniu objawów i utrzymaniu skóry w jak najlepszym stanie.
Kiedy łojotok jest objawem czegoś więcej?
Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że łojotok u psa często jest jedynie objawem, a nie samą chorobą. Wiele innych schorzeń może prowadzić do problemów z łojotokiem, dlatego kluczowa jest dokładna diagnostyka. Jeśli zauważysz u swojego psa takie problemy, koniecznie udaj się do weterynarza, aby wykluczyć inne przyczyny.
Alergie pokarmowe i środowiskowe
Alergie to jeden z najczęstszych winowajców łojotoku wtórnego. Sierść i skóra psa mogą reagować na określone składniki karmy (np. białko zwierzęce, zboża) lub czynniki środowiskowe (pyłki, roztocza, pleśnie). Reakcja alergiczna często manifestuje się właśnie problemami skórnymi, w tym nadprodukcją łoju lub przesuszeniem, a także świądem i stanami zapalnymi.
Pasożyty skórne: Wróg numer jeden
Pchły, kleszcze, a zwłaszcza nużeńce (Demodex) i świerzbowce, to mali, ale bardzo uciążliwi intruzi, którzy mogą doprowadzić do rozwoju łojotoku. Ich obecność na skórze psa wywołuje silny stan zapalny, świąd i uszkodzenia naskórka, co z kolei zaburza jego prawidłowe funkcjonowanie i prowadzi do nadmiernej produkcji łoju lub nadmiernego łuszczenia. Regularne zabezpieczanie psa przed pasożytami jest absolutną podstawą profilaktyki.
Niedobory żywieniowe i zaburzenia hormonalne
Dieta psa ma ogromny wpływ na stan jego skóry i sierści. Niedobory pewnych składników odżywczych, zwłaszcza witamin z grupy B, cynku czy kwasów tłuszczowych, mogą skutkować problemami skórnymi. Podobnie, zaburzenia hormonalne, z których najczęstszym u psów jest niedoczynność tarczycy, mogą wpływać na metabolizm skóry i prowadzić do rozwoju łojotoku. W takich przypadkach leczenie choroby podstawowej jest kluczowe dla poprawy stanu skóry.
Wiek psa a łojotok: Na co zwrócić uwagę?
Młode psy i pierwsze oznaki
Jak wspomniałem, w przypadku łojotoku pierwotnego, czyli genetycznego, objawy często pojawiają się u młodych psów. Zazwyczaj są to zwierzęta, które nie ukończyły jeszcze drugiego roku życia. Jeśli zauważysz u szczeniaka lub młodego psa niepokojące zmiany skórne, takie jak łupież, tłusta sierść czy nieprzyjemny zapach, warto skonsultować się z weterynarzem, aby jak najszybciej zdiagnozować problem i wdrożyć odpowiednie leczenie, zanim dojdzie do pogorszenia stanu.
Zapach z Psiej Sierści: Co kryje się za „zjełczałym tłuszczem”?
Rola drożdżaków Malassezia w zapachu
Ten charakterystyczny, nieprzyjemny zapach, który niektórzy właściciele opisują jako „zjełczały tłuszcz” lub „mokry pies”, to niestety często efekt połączenia kilku czynników. Głównym sprawcą nadmiernej produkcji łoju jest samo łojotokowe zapalenie skóry. Jednak ten tłuszcz, zwłaszcza jeśli jest go za dużo i długo pozostaje na skórze, zaczyna się utleniać. Co więcej, taka wilgotna i tłusta powierzchnia skóry to idealne środowisko dla rozwoju drobnoustrojów, takich jak drożdżaki z rodzaju Malassezia. Ich namnożenie potęguje problem, prowadząc do stanów zapalnych, świądu, a także przyczyniając się do intensywności nieprzyjemnego zapachu.
Diagnostyka Łojotoku: Co badać, by znaleźć przyczynę?
Badania skóry: Zeskrobiny i cytologia
Aby postawić trafną diagnozę i wykluczyć inne problemy, weterynarz z pewnością zleci wykonanie kilku podstawowych badań. Zeskrobiny ze skóry pomogą wykryć obecność pasożytów zewnętrznych, takich jak świerzbowce czy nużeńce. Cytologia natomiast służy do oceny stanu komórek naskórka i wykrycia ewentualnych infekcji bakteryjnych lub grzybiczych, które często towarzyszą łojotokowi. Te szybkie i stosunkowo proste badania dostarczają cennych informacji o tym, co dzieje się bezpośrednio na skórze psa.
Krew jako lustro zdrowia wewnętrznego
W przypadku podejrzenia łojotoku wtórnego, czyli wywołanego przez choroby ogólnoustrojowe, niezbędne są badania krwi. Pozwalają one ocenić ogólny stan zdrowia psa, a także wykryć ewentualne nieprawidłowości hormonalne, takie jak niedoczynność tarczycy, czy też sprawdzić, czy nie ma innych ukrytych schorzeń, które mogą wpływać na kondycję skóry. Pełne badanie krwi i profil biochemiczny dają weterynarzowi szeroki obraz stanu organizmu psa, co jest kluczowe dla prawidłowego postawienia diagnozy.
Leczenie Łojotoku: Od kąpieli po dietę
Kąpiele lecznicze: Składniki, które działają
Leczenie łojotokowego zapalenia skóry u psa opiera się na kilku filarach, a jednym z najważniejszych są kąpiele lecznicze. Celem jest usunięcie nadmiaru łoju, łuszczącego się naskórka i zredukowanie obecności drobnoustrojów. Używamy do tego specjalistycznych szamponów, które zawierają składniki keratolityczne i keratoplastyczne. Te substancje pomagają złuszczyć martwy naskórek (keratolityczne) i jednocześnie wspierają odbudowę zdrowej warstwy skóry (keratoplastyczne).
Siarka, kwas salicylowy i nadtlenek benzoilu – co dają?
Wśród najskuteczniejszych składników szamponów leczniczych wymienić można siarkę, która ma działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze, a także pomaga regulować wydzielanie łoju. Kwas salicylowy jest świetnym środkiem keratolitycznym, który skutecznie usuwa łupież i martwy naskórek. Z kolei nadtlenek benzoilu ma silne działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze, a także pomaga odblokować gruczoły łojowe. Ważne jest, aby stosować te szampony zgodnie z zaleceniami weterynarza, często przez określony czas i z odpowiednią częstotliwością, aby osiągnąć najlepsze rezultaty.
Ważne: Przed pierwszą kąpielą leczniczą, zwłaszcza jeśli pies ma wrażliwą skórę, warto zrobić mały test na niewielkim fragmencie skóry, aby upewnić się, że nie wystąpi reakcja alergiczna. To taki mój mały trik z praktyki, który nieraz uratował mnie i moje psy przed niepotrzebnym dyskomfortem.
Dieta bogata w kwasy Omega: Klucz do zdrowej skóry
Suplementacja kwasów tłuszczowych Omega-3 i Omega-6 jest absolutnie kluczowym elementem wspomagającym leczenie łojotoku. Te „dobre” tłuszcze działają przeciwzapalnie, wspierają odbudowę naturalnej bariery ochronnej naskórka, pomagają utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i nadają sierści zdrowy połysk. Można je podawać w formie gotowych suplementów diety, często w postaci kapsułek lub płynów do dodawania do karmy, lub wybierać karmy o podwyższonej zawartości tych cennych kwasów. Pamiętaj, aby dobrać odpowiednie proporcje tych kwasów, najlepiej po konsultacji z weterynarzem.
Oto lista rzeczy, o których warto pamiętać, planując dietę wspomagającą:
- Wybieraj karmy bogate w kwasy Omega-3 i Omega-6.
- Rozważ suplementację oleju rybiego lub lnianego (po konsultacji z weterynarzem).
- Unikaj nagłych zmian w diecie, które mogą obciążyć układ trawienny psa.
- Zawsze zapewnij dostęp do świeżej, czystej wody.
Terapia wspomagająca odbudowę bariery naskórka
Oprócz kąpieli i diety, ważne jest, aby wspomóc naturalne procesy regeneracyjne skóry psa. Oznacza to dbanie o odpowiednie nawilżenie, unikanie czynników drażniących i stosowanie preparatów, które wspierają odbudowę bariery naskórka. Mogą to być specjalistyczne odżywki, balsamy czy spraye zawierające np. ceramidy, pantenol czy ekstrakty roślinne. Czasem konieczne jest również leczenie farmakologiczne ukierunkowane na przyczynę łojotoku, na przykład leki przeciwzapalne, antybiotyki czy leki hormonalne, zawsze pod ścisłym nadzorem weterynarza.
Zapamiętaj: Leczenie łojotoku to często proces długotrwały i wymaga cierpliwości. Nie zniechęcaj się, jeśli efekty nie pojawią się od razu. Kluczem jest systematyczność i współpraca z weterynarzem.
Podsumowując, łojotokowe zapalenie skóry u psa to wyzwanie, które wymaga cierpliwości i współpracy z weterynarzem, ale pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest dokładna diagnoza i konsekwentne stosowanie zaleconej terapii, by Twój psi przyjaciel mógł znów cieszyć się zdrową skórą.
